Hoe verder zonder aardgas?

Een toekomst zonder aardgas was in Nederland lang niet voor te stellen, maar zal de komende decennia toch echt werkelijkheid worden. Wat heeft dat voor gevolgen voor een gemiddeld Zeeuws huishouden?

In Den Haag zingt het al een tijdje rond: in 2050 moet elk Nederlands huishouden van het aardgas af zijn. Of dat haalbaar is of niet is voer voor specialisten, maar dat er iets moet veranderen staat vast. Het klimaat staat onder grote druk door het gebruik van fossiele brandstoffen, en daarin speelt ook ons huiselijk verbruik een rol.

Op dit moment is 75 procent van het energiegebruik van een gemiddeld huishouden gasgerelateerd, en dat is op termijn niet houdbaar. Het aardgas uit Groningse bodem waar Nederland zo lang van heeft geprofiteerd raakt op, en afhankelijkheid van geïmporteerd (Russisch) gas ligt politiek gevoelig.

Hoe koken we in 2050?

Tegelijk zijn er de internationale klimaatafspraken, die gemaakt zijn om de CO2-uitstoot wereldwijd te verminderen. Vandaar ook de overheidsambitie om het gasgebruik drastisch te verminderen. Wat betekent dat voor een gemiddeld huishouden in Goes of Vlissingen? Hoe koken we in 2050, en hoe houden we het warm in de winter als er geen aardgas meer door de leidingen stroomt?

We vroegen het aan energie-adviseur Sjaak Vogel van DELTA. Hoe ziet hij de ontwikkelingen tot 2050 voor zich? “Lastig is dat aardgas een relatief schone en goedkope bron van energie is”, vertelt hij. “Stroom is bijvoorbeeld 2,5 keer zo duur als aardgas (als je kijkt naar de ‘netto energieopbrengst’; gas is per kubieke meter 3,6 keer duurder dan stroom per KWh). Vandaar dat het altijd heeft geloond aardgas te gebruiken voor huishoudens.”

Middelburgse proeftuin

Die tijd is dus voorbij: in de nieuwe wet Voortgang Energie Transitie (VET) staat dat er al geen gasaansluitingen meer aangelegd mogen worden in nieuwbouwhuizen. En dus schieten links en rechts projecten uit de grond waar huizen op andere energiebronnen worden aangesloten: de Middelburgse wijk Dauwendaele is bijvoorbeeld één van de 27 Nederlandse wijken die recent is aangewezen als proeftuin voor het aardgasvrij maken van woningen.

Vogel ziet het als goede eerste stappen op weg naar het grotere einddoel, al blijft het een enorme uitdaging. “Denk bijvoorbeeld aan alle stroom die extra moet worden getransporteerd als koken, warm water maken en vooral het verwarmen van gebouwen, het landelijk met elektriciteit moeten doen. Dat kan het huidige stroomnet bij lange na niet aan! Technisch is zo’n stap haalbaar, maar de vraag is wie de kosten draagt: de angst is dat je de consument te veel gaat belasten. Met name de overheid zal zich daar bewust van moeten zijn.”

Zonnepanelen, warmtepompen en warmtenetten

Gelukkig gebeurt er al heel veel. Veel huiseigenaren en huurders produceren met zonnepanelen al zelf stroom. Of ze gebruiken warmtepompen die warmte uit de lucht of de grond omzetten in warmte voor in huis. Weer andere woningen zijn aangesloten op een warmtenet dat de restwarmte van lokale industrie naar huizen transporteert. Maar ook hier geldt: de aanleg kost veel geld. Energie van een warmtenet is daardoor duurder dan aardgas, dat profiteert van een bestaand netwerk aan gasleidingen.

Toch gaat dit allemaal wel de juiste richting op: minder gasgebruik, meer alternatieve energiebronnen of slim (her-)gebruik van bestaande middelen. Thuis kun je zelf ook veel doen: huizenbezitters kunnen vaak tot 10 procent besparen op hun energieverbruik. Vogel: “Met name in oudere huizen is de ‘thermische schil’ niet optimaal. Met zo goed mogelijke isolatie maak je de belangrijkste en grootste stap in het beperken van je energieverbruik.”

Kies bewust

Je kunt natuurlijk ook kiezen voor zonnepanelen: die zijn de laatste jaren steeds betaalbaarder geworden. “Daarnaast helpt het je bewust te zijn welke energie je waar inkoopt. Bij DELTA bieden we 100 procent groene stroom, maar daarbinnen is ook een keuze mogelijk voor lokaal opgewekte stroom. Die geldt als duurzamer: het is namelijk afkomstig van Zeeuwse windmolens of opgewekt in de getijdencentrale in de Oosterscheldekering. Dat scheelt transport van energie, en lokaal opgewekte groene stroom maakt duurzaamheid beter zichtbaar en tastbaar.”

Wil je weten hoe je meer kunt doen in uw eigen omgeving? Volg de ‘Trias Energetica-methode’ om ook jouw energie duurzamer te maken. De beste start is het laten opstellen van een goed Energie Prestatie Advies (EPA) door een gediplomeerd adviseur. Vraag daarom het DELTA Op-maatadvies aan!