Energielabel verplicht voor monumenten: wat verandert er?

Wie een rijks- of gemeentelijk monument wil verkopen of verhuren, had tot nu toe geen energielabel nodig. Dat verandert. Vanaf 29 mei 2026 moeten ook monumenteigenaren bij verkoop, verhuur of verlenging van een huurcontract een geldig energielabel kunnen tonen. Voor veel eigenaren komt dit onverwacht. Wat betekent dit concreet voor jou?

De vrijstelling voor beschermde monumenten vervalt. Dat volgt uit aangepaste Europese regels. Net als bij andere woningen moet er straks een officieel energielabel beschikbaar zijn op het moment dat je een monument verkoopt of verhuurt. Het label geeft aan hoe energiezuinig het pand is, van A (zeer zuinig) tot en met G (minst zuinig).

De plicht geldt bij:

  • verkoop van het monument
  • nieuwe verhuur
  • verlenging van een bestaand huurcontract

Gebruik je het gebouw uitsluitend zelf en verkoop of verhuur je het niet? Dan hoef je geen energielabel te hebben.

Uitzonderingen voor sommige monumenten

Er blijven uitzonderingen. Sommige categorieën, zoals bepaalde religieuze gebouwen of panden die geen woonfunctie hebben, kunnen buiten de verplichting vallen. Ook voor heel kleinschalige of tijdelijke gebouwen gelden uitzonderingen.

Twijfel je of jouw pand onder de regeling valt? Dan is het verstandig om dat op tijd te laten toetsen. Zo voorkom je verrassingen bij een verkoop of verhuurtraject.

Waarom vraagt een monument extra aandacht?

Hoewel de aanvraag hetzelfde verloopt, kan de opname bij monumenten meer aandacht vragen. Monumenten zijn vaak gebouwd met andere materialen en bouwtechnieken dan moderne woningen. Denk aan massieve muren zonder spouw, historisch glas of specifieke dakconstructies. Ook zijn aanpassingen aan gevels, kozijnen of daken soms beperkt door monumentenregels.

Dit maakt het label niet ingewikkelder om aan te vragen, maar het kan wel invloed hebben op de beoordeling en de uiteindelijke labelklasse. Niet iedere aanpassing die het energieverbruik verlaagt, is toegestaan.

Wat betekent dit voor jou als eigenaar?

De nieuwe verplichting betekent niet dat je direct moet verbouwen of ingrijpende maatregelen moet nemen. De wet vraagt alleen om een energielabel als je het monument verkoopt of verhuurt, niet tot het behalen van een bepaalde klasse.

Energielabel verbeteren bij monumenten

Wil je het label verbeteren, houd dan rekening met de monumentenstatus. Niet elke maatregel is toegestaan en net als bij gewone woningen leidt niet elke aanpassing automatisch tot een beter label.

Op Monumenten.nl vind je een gratis zelfscan voor monumenteigenaren. Daarmee krijg je snel inzicht in wat in jouw situatie mogelijk is en waar aandachtspunten liggen.

DELTA Energielabel

Ga je je woning verkopen of verhuren? Met een energielabel van DELTA Energie weet je precies waar je staat en voldoe je aan de wettelijke verplichting. Regel het op tijd, dan kun je met een gerust gevoel verder.