Is een thuisbatterij iets voor jou? Dit wil je weten voordat je beslist

De thuisbatterij staat volop in de belangstelling. Immers, de salderingsregeling verdwijnt op 1 januari 2027 en daardoor wordt stroom terugleveren minder aantrekkelijk. Daarnaast betaal je vaak terugleverkosten voor het leveren van stroom aan het stroomnet én het stroomnet raakt steeds vaker overbelast. Daarom kijken steeds meer huishoudens vooruit. Is een thuisbatterij een slimme volgende stap? Hieu Ta, productmanager bij onze installatiepartner de Saman Groep geeft antwoord op veelgestelde vragen.

Waarom mensen nu voor een thuisbatterij kiezen

Vrijwel iedereen die nu een thuisbatterij koopt, heeft zonnepanelen. De belangrijkste reden is eenvoudig: zonnestroom die je niet direct verbruikt opslaan en later alsnog zelf verbruiken. Zo beperk je de hoeveelheid zonnestroom die je teruglevert aan het stroomnet.

Terugleverkosten spelen daarbij een rol, maar in toenemende mate ook de afschaffing van de salderingsregeling in 2027. Het terugleveren van stroom aan het stroomnet wordt daardoor een stuk minder aantrekkelijk. De focus komt dan te liggen op het zoveel mogelijk zelf verbruiken van de stroom die je met je zonnepanelen opwekt.

Sommige batterij-kopers gaan een stap verder en gaan handelen op de stroommarkt. 'Dat kan ook met een thuisbatterij, maar meestal is dat niet de belangrijkste reden om voor een batterij te kiezen,' zegt Hieu. Een thuisbatterij is ook geen kleine aanschaf. Reken grofweg op een investering tussen de vier- en tienduizend euro. Wel is te zien dat de prijs onder druk staat. Door het toenemende aanbod en de groeiende markt worden thuisbatterijen stap voor stap betaalbaarder.

Wat wil je bereiken met een thuisbatterij?

De eerste en belangrijkste vraag is daarom: wat verwacht je van een thuisbatterij?

Voor de meeste huishoudens draait het om zelfverbruik. Zoveel mogelijk zonnestroom die je zelf opwekt niet terugleveren maar zelf verbruiken. Zo word je minder afhankelijk van het stroomnet. Maar wie het zelfverbruik wil vergroten moet z’n stroomverbruik optimaliseren. Je moet er dus echt mee aan de slag. Daarbij is volledig onafhankelijk van het stroomnet worden niet realistisch. 'In de winter wek je weinig stroom op en verbruik je juist veel.  Zeker als je een warmtepomp hebt.'

Hoe groot moet een batterij zijn?

De Saman Groep ziet grofweg twee typen gebruikers.

De eerste groep wil vooral het eigen verbruik optimaliseren. 'Dan kijken we naar de opbrengst van de zonnepanelen en het huidige verbruik.  Vaak kom je uit op een kleinere batterij, tot een opslagcapaciteit van ongeveer 10 kilowattuur (10kWh).'

De tweede groep wil ook actief inspelen op prijsschommelingen. 'Dan heb je meer capaciteit en een krachtigere omvormer nodig. Vanaf ongeveer 10 kWh wordt dat interessant.' Batterijen van 19 kWh worden momenteel het meest verkocht. 'Mensen kiezen liever iets te ruim dan te krap. Je investeert tenslotte voor de lange termijn.'

De tweede groep wil ook actief inspelen op prijsschommelingen. ‘Dan heb je meer opslagcapaciteit en een krachtigere omvormer nodig. Vanaf ongeveer 10 kWh wordt dat interessant,’ zegt Hieu. 'Mensen kiezen liever iets te ruim dan te krap. Je investeert tenslotte voor de lange termijn.' En met een krachtigere omvormer kan de batterij sneller laden en ontladen. Daardoor benut je gunstige prijsverschillen beter en ligt het rendement hoger dan bij een kleinere thuisbatterij.

Later uitbreiden klinkt aantrekkelijk, maar daar zitten haken en ogen aan. Batterijen slijten namelijk. 'Als je na jaren een nieuwe module toevoegt, kan dat de hele batterij uit balans trekken,' legt Hieu uit. 'Daarom zijn we daar terughoudend in geworden.'

Wel of geen noodstroom?

Bij een stroomstoring kan een thuisbatterij het huis tijdelijk blijven voeden. Maar dan moet er wel voldoende energie in de batterij zitten.

'We plaatsen dan een aparte noodstroomkast naast de bestaande meterkast. Zodra de stroom wegvalt, schakelt het systeem automatisch over.' In de praktijk blijft de batterij meestal boven de twintig procent geladen, zodat basisvoorzieningen blijven werken.

Heb je zonnepanelen, dan kan de batterij tijdens een storing zelfs blijven opladen. Op een zonnige dag ben je dan tijdelijk vrijwel zelfvoorzienend.

Wat kan je verwachten?

Een thuisbatterij maakt je stroomverbruik slimmer. Je voorkomt dat je zelf opgewekte stroom tegen lage (of zelfs negatieve) prijzen teruglevert en later duurdere stroom moet inkopen. 'Dat voordeel wordt groter zodra salderen verdwijnt. Het is vooral een logische stap voor wie meer grip wil op zijn energie.'

In de loop van de jaren slijt een batterij iets. Fabrikanten drukken dat uit in laadcycli. 'Fabrikanten geven doorgaans garantie tot minimaal zes- tot achtduizend laadcycli,' zegt Hieu. 'In de praktijk ligt de levensduur vaak hoger en kan een batterij, afhankelijk van het gebruik, tien jaar of langer meegaan.’  Wie veel handelt, gebruikt de batterij intensiever, maar ook dan blijft de levensduur doorgaans ruim boven de tien jaar.

Waar plaats je een thuisbatterij?

Een thuisbatterij is zwaar en vraagt om een veilige plek. Meestal is dat de garage of bijkeuken. Binnen is volgens Hieu vaak verstandiger dan buiten. De batterij staat dan beschut tegen grote temperatuurschommelingen, vocht en vorst. Dat komt de veiligheid, betrouwbaarheid en levensduur van het systeem ten goede.

De batterij krijgt altijd een eigen groep in de meterkast. Voor zwaardere systemen is een drie-faseaansluiting nodig en een slimme meter is onmisbaar. Hoe dichter de batterij bij de meterkast staat, hoe beter. Lange kabels betekenen meer werk, meer kosten en iets meer verlies.

Slimme aansturing maakt het verschil

Een thuisbatterij werkt niet op zichzelf. Het bijbehorende energiemanagementsysteem (EMS) kijkt continu naar je stroomverbruik en de opbrengst van je zonnepanelen. Op basis daarvan bepaalt het wanneer laden of ontladen het gunstigst is.

Gebruik je bijvoorbeeld overdag weinig stroom en lever je veel terug? Dan wordt de batterij gevuld. Verbruik je ’s avonds stroom als je zonnepanelen weinig of geen stroom meer leveren, dan verbruik je eerst de energie die je in je thuisbatterij hebt opgeslagen. Pas als je batterij leeg is, ga je weer stroom van het stroomnet afnemen.

Het systeem kan ook samenwerken met andere apparaten in huis, zoals een warmtepomp of laadpaal. Zo worden grote verbruikers beter op elkaar afgestemd en benut je je eigen stroom zo efficiënt mogelijk.

Twijfel is logisch

De markt is volop in beweging en niemand weet precies hoe die er over vijf jaar uitziet. Dat maakt het begrijpelijk dat mensen twijfelen. Een thuisbatterij is geen verplichting en geen snelle winstmachine. Maar voor huishoudens met zonnepanelen die vooruitkijken, kan het wel een logische volgende stap zijn.